Thread Rating:
  • 0 Vote(s) - 0 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Fahreddin Razi
#1
Fahreddin Razi ( 06.08.1148)- (21.08.1208) Horasan’da yetimi, mehur din ve fen limi. smi, Muhammed bin mer bin Hseyin bin Hseyin bin Ali et-Teym el-Bekr’dir. Knyesi Eb Abdullah ve Eb’l-Me’l, lakab Fahrddn’dir. Allme, eyhlislm ve Fahr-i Rz denilmi, bn-i Hatb-ir-Rey (Rey Hatbi’nin olu) diye tannmtr. Soyu Kurey Kablesine ular. Aslen Taberistanldr. 1149 (H.544) senesinde Rey ehrinde dodu. 1209 (H.606) senesinde Herat’ta veft etti.

Fahrddn-i Rz, nce byk bir lim olan babas Ziyddn mer’den ders ald. Babas, Muhyissnne Muhammed Begav’nin talebelerindendi. Rz fen ilimlerini Necd-i Cl’den, fkh ilmini Keml Simnn’den rendi. Bunlardan baka asrnn byk limleriyle grt ve onlardan ilim rendi. eyh Necmeddn-i Kbr hazretlerinin sohbetinde bulunmak sretiyle tasavvufta olgunlat.

Tahsilini bitirip, ilimde yksek derecelere kavutuktan sonra, bz seyhatler yapt. Harezm’de bozuk tikd shibi Mtezileye mensup kimselerle mnzaralarda bulundu. Daha sonra Mvernnehr’e gitti. Buradan memleketine dnen Fahrddn-i Rz, daha sonra Gazne’ye, oradan da Horasan’a gitti. limdeki ykseklii sebebiyle, Sultn- Kebr Alddn Muhammed Harezmh’n sevgi ve saygsn kazand. Sultan sk sk onun ziyretine giderdi. Bir mddet Herat’ta kalan Fahrddn-i Rz, bozuk bir inanca shib olan Kerrmiyye mensuplarnn tikatlarnn yanl olduunu delilleriyle ispatlad.

Fahreddn-i Rz, yalnz Arab ilimlerde deil, zamnn btn ilimlerinde mtehasss idi. Bu yzden gittii her yerde sultanlarn iltiftn kazand. Sultan Gyseddn Gr onun iin, Herat’ta bir medrese yaptrd. Kerrmiyye tikdnda olan halk, sultnn ona olan iltiftlarn ekemeyip fitneye sebeb olduklarndan, buradan da ayrlmak zorunda kald ve gittii her yerde ilimle megl oldu. lim ve irfna susayanlar, limler, gittii her yere peinden gittiler.

Pekok lim yetitiren Fahrddn-i Rz 1209 (H.606) senesinde Heret’ta veft etti.
Fahrddn-i Rz hazretleri; tefsir, fkh, kelm ve usl-i fkh gibi dn ilimlerde ok derin bir lim olduu gibi, edeb ilimler, matematik, kimy, astronomi, tb gibi zamnn fen ilimlerinde de sz shibiydi. O zaman slm leminde ortaya kan bid’atleri, yanl tikd shiplerinin ve filozoflarn bozuk dncelerini en ince teferrutna kadar aratrarak, onlarn bozuk ve yanl olduunu delilleriyle ispat etmi, Mslmanlar onlarn sapk ve yanl szlerine aldanmaktan kurtarmtr.

Fahrddn-i Rz de, mm- Gazl ve mm- Beydv gibi Ehl-i snnet tiktnda, yni Eshb- kirmn ve onlarn talebelerinin yolundayd. Bunlarn zamnnda treyen bid’at frkalar ilm-i kelma felsefeyi kartrdlar. Hatt, mnlarnn essn felsefe zerine kurdular. Bu imm, bozuk frkalara kar Ehl-i snnet tikdn mdfaa ederken ve onlarn sapk fikirlerini rtrken, felsefecilere de geni cevaplar verdiler. Onlarn bu cevaplar, Ehl-i snnet mezhebine felsefeyi kartrmak olmayp, kelm ilmini, kendisine kartrlmak istenen felsef dncelerden temizlemektir.

Din ilimlerindeki otoritesi yannda, fen ilimlerinde zellikle fizik ve tabat ilimleri shasnda asrnn bir tnesiydi. Bu ilim dallarnn gelimesinde byk katklar oldu. Fiziin temel konularndan olan hareket, srat, zaman-mekn ve enerji konularn derinlemesine aratrd. Aralarnda sk mnsebet bulunduunu belirtti. Kuvvetin, iddet ve sre tibryla arz ettii farkllklar gsterdi. Ar bir cismin uzayda durabilmesi iin kendi arlna eit bir kuvvete muhtac olduunu ve bu kuvvet devm ettii srece cismin uzayda durabileceini delllendirdi. Mekaniin temellerinden olan birinci ve nc hareket knunlarn da, gyet ak ve esasl bir ekilde ortaya koydu. Ayrca, k ve ses konularn da inceledi. Grme olaynn k vstasyla gzde teekkl ettiini, renklerin de k sebebiyle meydana geldiklerini ve ksz cisimlerde herhangi bir rengin mevcud olamayacan syledi. Ona gre suda dalgalanma olduu gibi, havada da dalgalanma meydana gelmekte; bundan da ses ortaya kmaktadr.
Reply


Possibly Related Threads...
Thread Author Replies Views Last Post
  Rzaeddin Fahreddin MiroslavStoch 0 344 01.04.11, 19:17:02
Last Post: MiroslavStoch



Users browsing this thread: 1 Guest(s)