Thread Rating:
  • 0 Vote(s) - 0 Average
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Tefsirde İsrailiyyat
#1
Yazar: Doç Dr Abdullah AYDEMİR

ÖNSÖZ
Miladi yedinci asrın birinci çeyreğinde Mekke'de doğan İslâm güneşi, mü'minlere yepyeni bir rûh ve aşk zerketti Bu aşkla her tehlikeyi fütursuzca göğüsleyen bu yeni imanın sahipleri az zamanda o günün eğilmez zannedilen nice başlarını eğdiler ve İran ile Bizans gibi iki büyük imparatorluğa kendilerini kabul ettirdiler
İslâm'a düşmanlıkta en ileri gidenler Yahudilerdi Çünkü onlar kendi kuruntularına göre Allah'ın seçkin bir kavmidirler Bazı Ruhban ve Ahbarıları -özellikle mağlup duruma düştükten sonra- arzularına kavuşmak yolunda hileden başka çıkar yol bulamadılar Bunlar zahiren müslüman görünüp din ve itikadlarını içlerinde gizlediler



Bu sinsi düşman grupların gayretiyle İslâm'a yabancı olan bazı şeyler zamanla müslümanlar arasında yayıldı ve bunlardan tefsire girme fırsatı bulanlar bile oldu
Kur'ân'ın kısaca, temas ettiği hususlar, Tevrat ve İncil'de bulunan veya bunlara inanan çevrelerde şifahi olarak yaşayan mufassal bilgiler ve hurafelerle aydınlatılmaya çalışıldı
Cami ve benzeri yerlerde halka hikaye anlatan kişiler (kassaslar) Kur'an müfessiri olarak ortaya çıktılar Buldukları malumata, hayalhanelerinden birçok şey ilave ettiler Kur'an ve hadislerle yetinmediler, küçük çapta da olsa sahâbe asrında İsrailiyat muhtelif yollarla İslami çevrelere girdi Bu rivayetler tabi'iler devrinde daha da arttı
Asırlar boyunca İslâm alimlerinin büyük bir ekseriyeti, tefsirlerde buldukları İsrailiyyatı cemaat ve talebelerine meclislerinin müdavimlerine göz yaşları içinde ve büyük bir aşkla anlattılar

GİRİŞ
A- KUR'ÂN-I KERİM'İN DİĞER MUKADDES KİTAPLAR ARASINDAKİ YERİ
Kur'an-ı Kerim dışında kalan ilahi kitaplardan Tevrat ve İncilden başka hiçbiri zamanımıza kadar gelmemiştir
Kur'an-ı Kerim kendinden önce indirilmiş olan ilahı kitapları tasdik eden bur mucizedir Onların tahrif edildiklerini beyan eder Kur'andan başkasına güvenilmez Kur'an hiçbir konuda, tahrif edilmiş Tevrat ve İncil'e muhtaç değildir Ne Kur'an-ın izah ve tefsiri ve nede diğer İslami talimatın açıklanması sadedinde bu kitaplar müracaat kaynağı olmazlar

B- 1 İSRALİYATININ MANÂSI
"İsrailiyyat" israiliyye kelimesinin çoğuludur Kelime İsraili bir kaynaktan aktarılan kıssa veya hadise manasındadır İsrail, rivayetlere göre Hz Ya'kûb (as)'un ismi veya lâkabıdır
İslâm'a ve özellikle tefsire girmiş olan Yahudi, Hıristiyan ve diğer dinlere ait kültür kalıntılarıyla, dinin gerek lehine ve gerekse aleyhine uydurulup Hz Peygamber'e (sav) ve sahâbe ve müteakip nesillere izafe edilen her türlü haber, israiliyyat kelimesinin manası içine girer

2 İSRAİLİYYATIN KISIMLARI
Sened Yönünden:
a) Sened ve Metin Bakımından Sahih ve Sağlam Olan İsrailiyyat:
- Buna misal olarak hadis kitaplarında yer almış olan haberleri gösterebiliriz
b) Sened ve Metin Bakımından Zayıf Olan İsrailiyyat:
- Örnek: İbnû Cerir et-Teberi’nin rivayet ettiği ve "Arş"ı taşıyan meleklerin tavsifi ile ilgili olan haberdir

c) Mevzu (Uydurma) Olan İsrailiyyat:
- Örnek: Huzeyfe İbn el-Yeman'dan rivâyet edildiğine göre Hz Peygamber (sav) şöyle demiştir: İsrail oğulları azıp taşkınlıkları başlayınca Allah (cc) onlara Fars hükümdârı Bahtûnnassar'ı gönderdi Allah (cc) Bahtünnassar'u 7800 yıl hükümdarlık nasip etti
Bu haber tamamıyla uydurma olan bir İsrailiyyattır
Konusu Yönünden
1 İnançla ilgili olanlar
2 İbadet ve dini ahkamla ilgili olanlar
3 Va'z ve nasihat gibi birinci ve ikinci kısımla alakalı olmayan

İslâm'a Uyup Uymaması Bakımından:
1 İslâm'a Uygun Olan İsrailiyyat
İslâm'a uygun lan İsrailiyyattan maksat, sahih sened ve metinlerle muteber hadis kitaplarımızda yer almış olan haberlerdir Hz Peygamber'in (sav) veya sahabenin ve sonra gelen nesillerin eski milletlerin -yahudi ve hıristiyanlar başta olmaz üzere- daha ziyade dini kültürlerine ait olarak haber verdikleri ve anlattıkları şeylerdir Yani, bunlar hadistir
- Örnek: Fatıma Bint-i Kays'ın rivayet ettiği Cesâse kıssası

2 İslâm'a Zıt Olan İsrailiyyat
Bu kısma giren, -hangi konuya ait olursa olsun- İslâm'ın esasları ile tenakuz halindedir Bunları aklen ve naklen tasvibe imkan yoktur
- Örnek: Hz Süleyman (as) yüzüğünü şeytanın çalması ve onun yerine geçip insanlara hükmetmesi ve Hz Süleyman'ın (as) şeytanı etkisiz hale getirmesini anlatan hikaye

3 Tasdik veya Tekzib Edilemeyen İsrailiyyat (Meskutün anh)
Bu tür israiliyyat -belki de tasdik veya tekzib edilemeyişinden dolayı- İslami olan eserlerde ve özellikle tefsirlerde geniş yer tutmuştur Hemen şunu belirtelim ki, tasdik veya tekzib edilemeyen bu tür israilayyata da asla müslümanların ihtiyacı yoktur Lüzumsuz söz kalabalığından ve hayal mahsulü efsanelerden ibarettir

C- İSRAİLİYYAT RİVAYET ETMENİN HÜKMÜ
Hz Peygamber (sav)'ın ve O'nun muasırları olan sahabenin sözleri muhteliftir Bazı sözleri israiliyyatın naklini tecviz eder gibi görünürken, diğer bazıları da şiddetle yasak etmektedir
Hz Peygamber (sav) "Kur'an'dan başka benden hiçbir şey yazmayın Kur'an'dan gayri benden birşey yazmış olan varsa onu imha etsin" buyurmuştur Kimi zamanda, "Benim sözümü dinleyip belleyen, sonra da onu bellediği gibi başkalarına aktaran kişinin Allah (cc) yüzünü ağartsın" buyurmuştur
Buradan anlaşılıyor ki, Hz Peygamber (sav) ve ashabı Tevrat ve İncil gibi muharref kitapların şerhi mahiyetindeki efsanelerin okunmasını ve anlatılmasını hoş görmezlerdi
İsrailiyyatın Naklini Tecviz Eden Haberler
Hz Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: "Bir ayet dahi olsa benden (işittiklerinizi) başkalarına ulaştırın Ve sizler, Benû İsrâil'den de nakledin: bunda beis yoktur Kim bana kasten yalan (söz) isnad ederse o, cehennemdeki yerini hazırlasın (hazırlansın)
Bu tek örneğin dışında Benû İsrail'den haber nakline dâir elimizde hiçbir vesika yoktu
Bazı müellifler, Yahudi ve Hıristiyanlara müracaatı dile getiren ayetlere dikkatimizi çekerek israiliyyatının naklini tecvize meyletmişlerdir Oysa bu yanlış seçilmiş bir yoldur

Bazı Özel Durumlar
Hz Peygamber (sav)'in arkadaşlarından bazısına has olan durumlarda, israiliyyatın nakli için delil olarak kullanılmak istenmiştir
a- Mühtedi Abdullah ibn Selâm: "Resulullah bana bir gece Kur'an-ı bir gece de Tevrat-ı oku, diye emretti" demiştir
b- Ka'bü'l Ahbar: "Tevrat-ı okumayanlar içinde, Ebu Hureyre kadar ona aşina olanını görmedim" demiştir
c- Bir rivayette Abdullah ibn Amr, Tevrat'ı ezberlemiştir
d- Ebu'l-Cel el-Cevri, yedi günde Kur'an-ı altı günde de Tevrat'ı hatmederdi
Peygamberimizin (sav) yukarıdaki hadisi söylemesinin hikmetlerinden bazıları şöyledir:
1- Evvela müslümanlara, Benü İsrâil'den nakil husussunda bir genişlik tanımıştı Sahabeler bu işi farz gibi telakki ettiler
2- Ehl-i Kitabtan (sadece) Kur'an ve hadisin ruhuna uyan haberleri naklediniz, uymayanları değil
Reply




Users browsing this thread: 1 Guest(s)